گزارش دکتر علی یوسفی، RCIC-IRB (شماره مجوز R535117) – بنیانگذار و مدیرعامل گروه حقوق مهاجرتی الگنت
روز جمعه ۱۶ اکتبر ۲۰۲۶، دفتر عملیات منطقهی غرب هیئت مهاجرت و پناهندگی کانادا (IRB) نشستی تخصصی با وکلای پناهجویان در کانادا برگزار کرد. به این نشست، متخصصانی دعوت شده بودند که سوابقی طولانی در نمایندگی متقاضیان در برابر هیئت دارند. هدف از برگزاری این نشست، گفتوگویی مستقیم و صریح دربارهی چالشهای بررسی پروندههای پناهجویی بود. در این گزارش، چکیدهای از ارائهها و پرسشوپاسخهای این نشست را میخوانید.
مشخصات جلسه
هدف جلسه: گزارش وضعیت فعلی بخشهای RPD، RAD، ID، IAD و Registry در منطقهی غرب، بهترین شیوهها برای نمایندگانی که در برابر هیئت حاضر میشوند، و پرسش و پاسخ.
ارائهدهندگان هیئت مهاجرت و پناهندگی
| Jesse Davidson | IDمعاون موقت رئیس، بخش مهاجرت (Immigration Division) |
| Linda Taylor | IADمعاون رئیس، بخش تجدیدنظر مهاجرت (Immigration Appeal Division) |
| Alice Tang | RPDمعاون رئیس، بخش حمایت از پناهندگان (Refugee Protection Division) |
| Paula Faber | RADمعاون رئیس، بخش تجدیدنظر پناهندگی (Refugee Appeal Division) |
| Kirstin Johnson | Registryمدیر عملیات منطقهای، Western Registry and Expedited Claims Team Registry |
حاضر از طرف گروه حقوق مهاجرتی الگنت: دکتر علی یوسفی (RCIC-IRB)، به همراه دیگر مدعوین که بهصورت حضوری و آنلاین در جلسه شرکت داشتند.
برنامهی جلسه
- ۸:۳۰ تا ۹:۰۰ورود و ثبتنام مهمانان
- ۹:۰۰ تا ۹:۱۰معرفی
- ۹:۱۰ تا ۱۱:۰۰ارائهی بخشهای هیئت
- ۱۱:۰۰ تا ۱۱:۱۵استراحت
- ۱۱:۱۵ تا ۱۱:۴۵پرسش و پاسخ
بخش اولگزارش کلی جلسه
جلسه با معرفی نمایندگان هیئت در منطقهی غرب و حوزهی مسئولیت هر کدام آغاز شد. مهمترین نکات ارائهها:
حجم بالای پروندهها و محدودیت هوش مصنوعی
نمایندگان هیئت به حجم بسیار بالای پروندهها و مدارک ارسالی اشاره کردند. استفاده از هوش مصنوعی در بررسی پروندهها و صدور رأی محدودیتهای قانونی دارد، بنابراین بررسی پروندهها همچنان بهصورت انسانی انجام میشود.
روشهای بررسی و تغییرات پورتال
روشهای فعلی بررسی پروندهها بهطور کلی تشریح شد و دربارهی تغییراتی که بهزودی در پورتال IRB اعمال میشود توضیح داده شد.
استفاده از پورتال به جای ایمیل
هیئت از حضار خواست مکاتبات خود را به جای ایمیل از طریق پورتال IRB انجام دهند. گروه حقوق مهاجرتی الگنت چند سال است که مکاتبات پروندهها را از همین طریق انجام میدهد.
بخش دومپرسش و پاسخ
حدود ۸۰ درصد پرسشهای جلسه دربارهی طولانی بودن زمان بررسی پروندههای پناهجویی بود. تمرکز اصلی روی مرحلهی بررسی امنیتی اولیه (Front-End Security Screening) بود که سازمانهای امنیتی کانادا، از جمله سازمان خدمات مرزی کانادا (CBSA)، انجام میدهند. حضار جلسه و شرکتکنندگان آنلاین بارها نگرانی خود را در این زمینه ابراز کردند.
پرسش حضارآیا هیئت میتواند روند بررسی امنیتی را تسریع کند؟
خیر. IRB هیچ صلاحیت قانونی (Jurisdiction) در مرحلهی Front-End Security Screening ندارد. نتیجهی این بررسیها و صدور Clearance فقط از سوی سازمانهای امنیتی مانند CBSA اعلام میشود. هیئت به همهی پرسشهای این حوزه همین پاسخ را داد.
پرسش حضارآیا برای تکمیل بررسی امنیتی زمانبندی مشخصی وجود دارد؟
خیر. برای این مرحله هیچ بازهی زمانی مشخصی وجود ندارد.
پرسش حضارچرا مکاتبه با CBSA و هیئت دربارهی پروندههای در انتظار نتیجهای ندارد؟
حضار توضیح دادند که دربارهی پروندههای منتظر بررسی امنیتی، هم با هیئت و هم با نشانیهای ایمیل CBSA بارها مکاتبه کردهاند. در بسیاری از موارد پاسخی نرسیده است. در موارد دیگر هم پاسخها کلی بوده و نه زمان مشخصی در آنها آمده و نه مرحلهی دقیق پرونده.
هیئت به این فرایند دسترسی ندارد. IRB نمیتواند سازمانهای امنیتی مانند CBSA را به پاسخ سریعتر ملزم کند و از نظر قانونی اختیار ورود به حوزهی کاری آنها را ندارد.
پرسش حضارآیا نمایندهای از CBSA در جلسه حضور دارد؟
خیر. این جلسه مختص هیئت مهاجرت و پناهندگی در منطقهی غرب بود و کسی از CBSA حضور نداشت. با این حال، مسئول جلسه اعلام کرد همهی نگرانیها و نظرات مطرحشده را یادداشت میکند و در قالب یک مکاتبهی رسمی به اطلاع CBSA میرساند.
پرسش دکتر علی یوسفی (RCIC-IRB)آیا هیئت میداند تأخیر در بررسی امنیتی چه هزینهای برای متقاضیان و دولت کانادا دارد؟
دکتر یوسفی به هیئت اطلاع داد که به دلیل همین تأخیرها، شمار زیادی از متقاضیان برای دریافت حکم Mandamus به دادگاه فدرال (Federal Court) مراجعه میکنند. این روند هم برای متقاضیان هزینهبر است و هم هزینهی بسیار بیشتری به دولت کانادا تحمیل میکند:
- دولت باید برای پیگیری این پروندهها و حضور در دادگاه وکیل اختصاص دهد؛ هزینهای که از محل مالیاتهای پرداختی شهروندان تأمین میشود.
- تشکیل هر جلسهی دادگاه فدرال با حضور قضات این دادگاه هزینهی قابل توجهی برای دولت دارد.
به گفتهی دکتر یوسفی، همهی این هزینهها با سازوکار دقیقتر و مدیریت بهتر در فرایند بررسی امنیتی CBSA قابل پیشگیری است.
پرسش دکتر علی یوسفی (RCIC-IRB)چرا پروندههای Less Complex که بررسی امنیتیشان کامل شده، پس از یک تا دو سال هنوز رأی ندارند؟
این پرسش دربارهی متقاضیانی است که اصلاً مشکل بررسی امنیتی ندارند. پورتال IRB دریافت Front-End Security Clearance آنها را تأیید کرده و پروندهشان وارد مسیر Less Complex Claims شده است؛ یعنی مسیر بررسی پرونده بدون جلسهی دادرسی. مدارک و لوایح این افراد بهطور کامل ارسال شده، اما گاهی یک تا دو سال گذشته و هنوز رأیی صادر نشده است.
برخی از این پروندهها نزدیک به دو سال است که در این مرحله ماندهاند و بارها دربارهی آنها مکاتبه شده است.
- نمایندهی هیئت ابتدا پرسید آیا این افراد منتظر جلسهی دادرسی (Hearing) هستند. دکتر یوسفی توضیح داد که حدود ۹۰ درصد آنها نامهی Less Complex دریافت کرده و به آن پاسخ دادهاند.
- نمایندهی هیئت از این وضعیت ابراز تعجب کرد و گفت هدف اصلی مسیر Less Complex دقیقاً صدور رأی سریعتر است.
- دکتر یوسفی اطلاعات تماس خود را در اختیار مدیر جلسه گذاشت و پیشنهاد داد گزارشی کتبی از تعداد و وضعیت این پروندهها ارسال کند.
- نمایندهی هیئت متعهد شد موضوع را بررسی کند و نتیجه را اطلاع دهد.
پرسش دکتر علی یوسفی (RCIC-IRB)چرا دیگر امکان جداسازی پروندهی دانشجویان و فرزندان از پروندهی خانوادگی وجود ندارد؟
پیشتر برای متقاضیانی با شرایط خاص، مانند دانشجویان بینالمللی یا دانشآموزانی که برای ورود به دانشگاه به رأی فوری نیاز دارند، راهحلی عملی وجود داشت. وقتی تأخیر پرونده به مسائل سایر اعضای خانواده برمیگشت، خود هیئت پیشنهاد میداد پروندهی این فرد از پروندهی خانوادگی جدا شود (Separation of Claims). با رضایت خانواده و طبق روال قانونی، درخواست جداسازی ثبت میشد، تصمیمگیرنده با آن موافقت میکرد و سپس برای این فرد که مشکل امنیتی نداشت، بهطور مستقل رأی صادر میشد.
اما چند ماه است که پاسخ هیئت به چنین درخواستهایی این است: «از موکل بخواهید صبور باشد، چون فعلاً امکان انجام این کار وجود ندارد.»
نمایندگان هیئت اهمیت این موضوع را تأیید کردند و اعلام کردند آن را پیگیری میکنند و در صورت هرگونه تغییر، نتیجه را اطلاع میدهند.
پرسش دکتر علی یوسفی (RCIC-IRB)چرا در یازده ماه گذشته فقط یک رأی صادر شده است؟
از نوامبر ۲۰۲۵ تا روز جلسه، یعنی در طول یازده ماه، از میان حدود ۱۸۰ خانوادهی منتظر رأی، تنها یک رأی دریافت شده است. آن رأی هم مربوط به پروندهای بود که جلسهی دادرسی آن در ۱۴ سپتامبر برگزار شد و با موفقیت پذیرفته شد. در این مدت، با وجود مکاتبات و پیگیریهای مکرر، نتیجهی دیگری حاصل نشده است.
تأیید سایر مدعوین: بسیاری از حضار تأیید کردند که موکلانشان از کشورهای مختلف با همین شرایط روبهرو هستند و از هیئت خواستند به این پروندهها سریعتر رسیدگی شود.
نمایندگان هیئت اعلام کردند همهی این موارد بررسی و پیگیری خواهد شد و نتیجه اطلاعرسانی میشود.
این گزارش برای پناهجویان چه معنایی دارد؟
- تأخیر بررسی امنیتی در اختیار IRB نیست. این مرحله را سازمانهای امنیتی مانند CBSA انجام میدهند و برای آن زمانبندی مشخصی اعلام نشده است.
- مشکل به ملیت خاصی محدود نیست. پناهجویان کشورهای مختلف با همین تأخیرها روبهرو هستند.
- تأخیر پروندههای Less Complex به اطلاع هیئت رسیده است و هیئت متعهد شده آن را بررسی کند.
- پیگیری ادامه دارد. گروه حقوق مهاجرتی الگنت گزارش کتبی پروندهها را برای هیئت ارسال میکند.
- برای پروندههایی با تأخیر طولانی، بسته به شرایط هر پرونده، درخواست Mandamus در دادگاه فدرال یکی از گزینههای قابل بررسی است. تصمیم دربارهی آن باید پس از ارزیابی تخصصی پرونده گرفته شود.
نتیجهگیری و اقدامات بعدی
چرا حضور در این جلسات اهمیت دارد؟
برخی همکاران و فعالان این حوزه میپرسند شرکت در چنین جلساتی چه فایدهای دارد. پاسخ روشن است: این جلسات باعث میشود مقامات مسئول بهطور مستقیم از مشکلات و نارساییهای موجود مطلع شوند. این اطلاعرسانی نخستین گام هر تغییری است و وظیفهی هر دستاندرکار این حوزه است که هر اقدام ممکن را انجام دهد.
این موضوع رها نخواهد شد
گروه حقوق مهاجرتی الگنت در حال تهیهی یک گزارش رسمی است. این گزارش با استفاده از اطلاعات تماسی که در جلسه دریافت شد، برای هیئت مهاجرت و پناهندگی کانادا و مقامات بالاتر ارسال خواهد شد تا در روند بررسی پروندهها تغییری واقعی ایجاد شود. نتیجهی این پیگیریها از طریق همین وبسایت و صفحات مجازی ما به اطلاع موکلان محترم خواهد رسید.
تعهد ما
ما همهی تلاش خود را میکنیم تا هر خدمتی که از دستمان برمیآید، هم برای موکلان محترم خود و هم برای همهی هموطنان عزیز، انجام دهیم.
برای بررسی تخصصی پروندهی پناهجویی خود با ما در تماس باشید.
